تولید آهن اسفنجی ایران در شش‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ با کاهش ۱۳٫۲ درصدی به ۱۳ میلیون و ۹۷۶ هزار تن رسید؛ درحالی‌که هند با ثبت رشد ۶ درصدی، تولید خود را به ۳۱ میلیون تن افزایش داد. تازه‌ترین گزارش دفتر بین‌المللی بازیافت نشان می‌دهد روند تولید آهن اسفنجی در کشورهای بزرگ تولیدکننده طی این دوره یکسان نبوده است.
به گزارش گزیده جهان فولاد، بر اساس تازه‌ترین گزارش دفتر بین‌المللی بازیافت (BIR) که ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ در جریان نشست این سازمان در مالاگای اسپانیا منتشر شد، تولید آهن اسفنجی ایران در نیمه نخست سال جاری میلادی به ۱۳٫۹۷۶ میلیون تن رسیده است. این میزان در مقایسه با دوره مشابه سال ۲۰۲۵، کاهش ۱۳٫۲ درصدی را نشان می‌دهد.
این آمار در به‌روزرسانی هفدهمین نسخه گزارش World Steel Recycling in Figures و با استناد به داده‌های انجمن جهانی فولاد (worldsteel) ارائه شده است.
کاهش یک‌درصدی تولید آهن اسفنجی در کشورهای گزارش‌دهنده
بر اساس این گزارش، مجموع تولید آهن اسفنجی (DRI) در ۱۲ کشور ارائه‌دهنده آمار طی شش‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ به ۶۱٫۸ میلیون تن رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل یک درصد کاهش داشته است.
هند همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده آهن اسفنجی در میان کشورهای گزارش‌دهنده است. تولید این کشور با رشد ۶ درصدی به ۳۱ میلیون تن رسید؛ درحالی‌که ایران با تولید نزدیک به ۱۴ میلیون تن، در جایگاه دوم قرار گرفت.
به این ترتیب، فاصله تولید آهن اسفنجی هند و ایران در نیمه نخست سال جاری به بیش از ۱۷ میلیون تن رسیده است.
کاهش تولید در عربستان سعودی و قطر
افت تولید آهن اسفنجی تنها به ایران محدود نبوده است. عربستان سعودی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با کاهش ۲۸٫۴ درصدی، ۲٫۳۳ میلیون تن آهن اسفنجی تولید کرد. تولید قطر نیز با افت ۲۰٫۴ درصدی به ۹۲۸ هزار تن رسید.
در مقابل، برخی تولیدکنندگان عملکرد متفاوتی داشتند. تولید آهن اسفنجی مکزیک با رشد ۱۹٫۹ درصدی به ۳٫۴۱ میلیون تن و روسیه با افزایش ۱٫۹ درصدی به ۴٫۲۵۱ میلیون تن رسید.
این تفاوت عملکرد نشان می‌دهد روند تولید آهن اسفنجی در کشورهای مختلف، حتی در یک دوره زمانی مشترک، الزاماً از الگوی یکسانی پیروی نمی‌کند.
اهمیت افت تولید آهن اسفنجی برای صنعت فولاد ایران
آهن اسفنجی یکی از مواد اولیه اصلی فولادسازی به روش کوره قوس الکتریکی در ایران به شمار می‌رود و نقش مهمی در تأمین خوراک واحدهای فولادسازی دارد.
کاهش تولید این محصول می‌تواند بر توازن عرضه و تقاضای مواد اولیه، برنامه‌ریزی تولید و هزینه تأمین شارژ فلزی فولادسازان تأثیر بگذارد. بااین‌حال، میزان واقعی این تأثیر به موجودی انبارها، مصرف داخلی، جریان عرضه و شرایط بهره‌برداری واحدهای تولیدی بستگی دارد.
گزارش BIR علت مشخصی برای کاهش تولید آهن اسفنجی ایران اعلام نکرده است. بنابراین، هرچند محدودیت‌های انرژی از چالش‌های شناخته‌شده صنعت فولاد کشور محسوب می‌شوند، نمی‌توان افت ثبت‌شده در این گزارش را بدون داده‌های تکمیلی مستقیماً به محدودیت برق یا گاز نسبت داد.
چشم‌انداز تولید آهن اسفنجی
داده‌های نیمه نخست ۲۰۲۶ نشان می‌دهد ایران با وجود کاهش تولید، همچنان یکی از دو تولیدکننده اصلی آهن اسفنجی در میان کشورهای گزارش‌دهنده است.
از سوی دیگر، رشد تولید هند و کاهش تولید برخی کشورهای خاورمیانه، تفاوت روند توسعه و بهره‌برداری از ظرفیت‌های تولید را برجسته می‌کند.
برای ارزیابی عملکرد کل سال ۲۰۲۶، بررسی آمار ماه‌های بعد، میزان بهره‌برداری از ظرفیت واحدهای احیای مستقیم و تحولات تأمین انرژی ضروری خواهد بود.
منبع: دفتر بین‌المللی بازیافت (BIR)، گزارش ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، بر اساس داده‌های انجمن جهانی فولاد.
https://www.bir.org/news-press/press-releases/1000043070-bir-malaga-2026-bir-ferrous-division-update-of-the-17th-edition-of-world-steel-recycling-in-figures
اعداد تولید و درصد تغییرات با گزارش رسمی BIR تطبیق داده شده‌اند. bir.org
