وزارت دارایی چین با انتشار پیش‌نویس دستورالعمل‌های افشای اطلاعات اقلیمی برای ۹ صنعت، از جمله فولاد، گام دیگری در مسیر توسعه نظام گزارش‌دهی پایداری شرکت‌ها برداشته است. این اقدام می‌تواند زمینه استانداردسازی اطلاعات مربوط به ریسک‌های اقلیمی و عملکرد زیست‌محیطی بنگاه‌های صنعتی را فراهم کند؛ هرچند الزامات نهایی و زمان اجرای آن هنوز باید بر اساس مقررات مصوب مشخص شود.
به گزارش گزیده جهان فولاد، وزارت دارایی چین در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ مجموعه‌ای از پیش‌نویس‌های راهنمای اجرای استاندارد افشای اطلاعات اقلیمی شرکت‌ها را برای دریافت نظر کارشناسان و نهادهای مرتبط منتشر کرد.
این اقدام در ادامه توسعه چارچوب ملی گزارش‌دهی پایداری چین صورت گرفته و هدف آن فراهم‌کردن راهنمای متناسب با ویژگی‌های صنایع مختلف است.
فولاد در میان ۹ صنعت مشمول
بر اساس اطلاعیه رسمی وزارت دارایی چین، پیش‌نویس راهنماهای بخشی برای صنایع برق، فولاد، زغال‌سنگ، نفت، کود شیمیایی، آلومینیوم، هیدروژن، سیمان و خودروسازی تهیه شده است.
انتخاب این صنایع نشان می‌دهد بخش‌هایی که با مصرف انرژی، فرایندهای صنعتی و انتشار گازهای گلخانه‌ای ارتباط گسترده دارند، در توسعه چارچوب گزارش‌دهی اقلیمی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
وزارت دارایی چین از دستگاه‌های مسئول و نهادهای ذی‌ربط خواسته بود نظرات خود را تا ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ ارائه کنند.
این مهلت مربوط به مرحله مشورت درباره پیش‌نویس است و به‌معنای آغاز اجرای مقررات نهایی در همان تاریخ نیست.
اهمیت اطلاعات اقلیمی برای فولادسازان
صنعت فولاد به‌دلیل وابستگی به انرژی و مواد اولیه، با مجموعه‌ای از ریسک‌های مرتبط با انتشار کربن، تغییر فناوری و سیاست‌های زیست‌محیطی مواجه است.
گزارش‌دهی استاندارد می‌تواند به سرمایه‌گذاران، نهادهای نظارتی و خریداران صنعتی کمک کند تا عملکرد شرکت‌ها و میزان مواجهه آن‌ها با این ریسک‌ها را بهتر ارزیابی کنند.
در صورت تصویب و اجرای الزامات بخشی، شرکتهای فولادی مشمول ممکن است به نظام‌های دقیق‌تر گردآوری، کنترل و افشای اطلاعات نیاز داشته باشند.
با این حال، دامنه شرکتهای مشمول، شاخص‌های الزامی و جدول زمانی اجرا باید از متن نهایی مقررات استخراج شود.
ارتباط احتمالی با تجارت بین‌المللی فولاد
افزایش شفافیت اطلاعات اقلیمی می‌تواند در بلندمدت بر روابط تجاری تولیدکنندگان فولاد چین نیز اثر بگذارد.
خریداران بین‌المللی و شرکتهای فعال در زنجیره تأمین، بیش از گذشته به اطلاعات قابل اتکا درباره انتشار گازهای گلخانه‌ای و منشأ مواد اولیه توجه می‌کنند.
در اتحادیه اروپا نیز سازوکار تعدیل کربن در مرزها یا CBAM، اهمیت محاسبه و راستی‌آزمایی انتشار محصولات مشمول را افزایش داده است.
با این وجود، باید میان گزارش‌دهی اقلیمی در سطح شرکت و محاسبه انتشار نهفته در یک محصول مشخص تفاوت قائل شد.
تهیه گزارش پایداری شرکتی لزوماً به معنای تأمین تمام الزامات CBAM نیست و جایگزین روش‌های محاسبه و تأیید انتشار محصول نخواهد شد.
پیام این تحول برای تولیدکنندگان ایرانی
برای صنعت فولاد ایران، روند جدید چین از دو جهت اهمیت دارد.
نخست آنکه چین یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی فولاد است و تحول نظام گزارش‌دهی شرکتهای این کشور می‌تواند بر انتظارات اطلاعاتی در زنجیره‌های تأمین بین‌المللی اثر بگذارد.
دوم آنکه تولیدکنندگان صادرات‌محور ایران نیز با ضرورت تقویت سامانه‌های اندازه‌گیری و ثبت داده‌های زیست‌محیطی روبه‌رو هستند.
توسعه نظام ثبت مصرف انرژی، انتشار مستقیم و غیرمستقیم، مشخصات مواد اولیه و اطلاعات تولید می‌تواند به افزایش آمادگی شرکت‌ها برای پاسخ‌گویی به درخواست‌های مشتریان و نهادهای ارزیابی کمک کند.
شفافیت کربنی؛ بخشی از رقابت صنعتی آینده
اقدام وزارت دارایی چین را می‌توان نشانه‌ای از حرکت تدریجی به‌سوی چارچوب‌های دقیق‌تر گزارش‌دهی اقلیمی در صنایع بزرگ دانست.
با این حال، اثر نهایی آن بر هزینه تولید، صادرات و رقابت‌پذیری فولادسازان تنها پس از مشخص‌شدن الزامات قطعی و نحوه اجرای آن‌ها قابل ارزیابی خواهد بود.
برای شرکتهای فولادی، آمادگی در حوزه اطلاعات اقلیمی دیگر صرفاً یک موضوع روابط عمومی نیست؛ بلکه می‌تواند به بخشی از مدیریت ریسک، ارتباط با سرمایه‌گذاران و حضور در بازارهای بین‌المللی تبدیل شود.
