دادگاه ایتالیا حکم توقف قلب فولادسازی مجتمع تارانتو را تأیید کرد

آینده بزرگ‌ترین مجتمع فولادی ایتالیا در ابهام؛ دولت به دنبال گذار به کوره‌های برقی و تولید فولاد سبز
دادگاه تجدیدنظر میلان با رد درخواست تجدیدنظر، توقف فعالیت بخش گرم مجتمع فولادی تارانتو، متعلق به شرکت سابق «ایلوا»، را تأیید کرد. بر اساس این حکم، فعالیت این بخش از مجتمع، که بزرگ‌ترین واحد فولادسازی ایتالیا به شمار می‌رود، باید حداکثر تا ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ متوقف شود؛ تصمیمی که آینده تولید فولاد، اشتغال و برنامه‌های کربن‌زدایی ایتالیا را با چالش تازه‌ای روبه‌رو کرده است.
دادگاه تجدیدنظر میلان روز ۱۱ سپتامبر درخواست شرکت‌های Acciaierie d’Italia و Ilva in Amministrazione Straordinaria برای تعلیق حکم قبلی را رد کرد. این حکم در حالی صادر شده که دادگاه در تصمیم اولیه خود، نگرانی‌های مرتبط با سلامت عمومی و وضعیت زیست‌محیطی مجتمع را مبنای توقف فعالیت بخش گرم قرار داده بود.
حکم اولیه در ۲۷ ژوئیه صادر شد و در آن به وجود آزبست و انتشار ذرات معلق در مجتمع اشاره شده بود. دادگاه ازسرگیری فعالیت را به رفع کامل آزبست و کاهش انتشار آلاینده‌ها به سطوح ایمن مشروط کرده است.
قضات دادگاه همچنین تأکید کرده‌اند که در موازنه میان منافع اقتصادی و تولیدی کارخانه و حفاظت از سلامت ساکنان تارانتو، حق سلامت شهروندان باید در اولویت قرار گیرد.
توقف تارانتو؛ فراتر از یک پرونده قضایی
اهمیت این تصمیم تنها به توقف فعالیت یک کارخانه محدود نمی‌شود. مجتمع تارانتو بزرگ‌ترین واحد فولادسازی ایتالیا و تنها مجموعه این کشور است که همچنان فولاد را در مقیاس صنعتی با استفاده از کوره بلند، سنگ‌آهن و زغال‌سنگ تولید می‌کند.
این مجتمع حدود ۸ هزار نیروی مستقیم دارد و فعالیت شمار قابل توجهی از شرکت‌های پیمانکاری و صنایع پایین‌دستی نیز به ادامه فعالیت آن وابسته است. از همین رو، توقف بخش گرم می‌تواند پیامدهایی فراتر از سطح تولید کارخانه داشته باشد.
شرکت Acciaierie d’Italia هشدار داده است که آغاز فرایند سرد شدن کوره‌ها می‌تواند آسیب‌های جدی و حتی غیرقابل بازگشتی به تجهیزات وارد کند. بر اساس گزارش رسانه‌های ایتالیایی، ۱۶ سپتامبر از نظر فنی تاریخی تعیین‌کننده خواهد بود؛ زیرا آغاز سرد شدن طبیعی کوره بلند می‌تواند بازگرداندن آن به چرخه تولید را بسیار دشوار کند.
اتحادیه‌های کارگری Fim، Fiom و Uilm نیز از دولت خواسته‌اند برای حفاظت از اشتغال و تعیین تکلیف آینده مجتمع وارد عمل شود. این اتحادیه‌ها هشدار داده‌اند که بحران تارانتو نمی‌تواند صرفاً با استفاده طولانی‌مدت از طرح‌های حمایتی بیکاری یا تعدیل گسترده نیروی کار مدیریت شود.
دولت ایتالیا به دنبال مسیر جدید برای تارانتو
با وجود حکم دادگاه، دولت جورجیا ملونی همچنان بر حفظ تولید فولاد در تارانتو تأکید دارد و آینده این مجتمع را با برنامه کربن‌زدایی صنعت فولاد پیوند زده است.
یکی از گزینه‌های اصلی دولت، جایگزینی تدریجی مسیر سنتی تولید فولاد مبتنی بر کوره بلند با کوره‌های قوس الکتریکی (EAF) و استفاده از آهن احیای مستقیم (DRI) است. دولت همچنین احتمال حفظ نوعی مشارکت عمومی در ساختار آینده مجتمع را مطرح کرده است.
جورجیا ملونی پس از اعلام رأی دادگاه گفت دولت تلاش برای یافتن راه‌حل را ادامه خواهد داد و پرونده ایلوا را یکی از موضوعاتی دانست که دولت زمان قابل توجهی برای آن صرف می‌کند. دور تازه مذاکرات با نهادهای محلی، اتحادیه‌های کارگری و دیگر طرف‌های درگیر نیز برای ۱۵ سپتامبر برنامه‌ریزی شده است.
تارانتو؛ آزمونی برای آینده فولاد ایتالیا
پرونده تارانتو اکنون در نقطه تلاقی سه موضوع مهم قرار گرفته است: حفظ ظرفیت تولید صنعتی، حفاظت از اشتغال و کاهش اثرات زیست‌محیطی تولید فولاد.
توقف بخش گرم می‌تواند ظرفیت تولید داخلی فولاد ایتالیا را تحت فشار قرار دهد، در حالی که ادامه فعالیت تأسیساتی که دادگاه آن را با نگرانی‌های جدی درباره سلامت عمومی مرتبط دانسته، با موانع حقوقی و اجتماعی روبه‌روست.
در چنین شرایطی، آینده مجتمع تارانتو می‌تواند به سمت تغییر مسیر تولید از کوره بلند به کوره‌های قوس الکتریکی و استفاده از DRI حرکت کند؛ مسیری که دولت ایتالیا آن را در چارچوب برنامه کربن‌زدایی صنعت فولاد دنبال می‌کند. سرنوشت این مجتمع، در نتیجه، نه‌تنها یک مسئله صنعتی و اشتغالی برای تارانتو، بلکه آزمونی مهم برای نحوه اجرای گذار به فولاد کم‌کربن در ایتالیا خواهد بود.