جهان فولاد در آستانه تحول سبز:
مبحثCBAM و قیمت‌گذاری کربن، شمشیر دو لبه برای تولیدکنندگان ایرانی!
در شرایطی که فشار جهانی برای کاهش انتشار کربن در صنایع سنگین افزایش یافته، صنعت فولاد در کانون توجه قرار دارد.
1. بهای پنهان کربن: با اجرای کامل مکانیسم تنظیم مرزی کربن (CBAM) توسط اتحادیه اروپا، فولادسازانی که به روش‌های سنتی (عمدتاً کوره بلند) یا با مصرف انرژی بالا تولید می‌کنند، باید هزینه کربن تولیدی خود را بپردازند. این موضوع نه تنها برای صادرات مستقیم به اروپا، بلکه برای کالاهایی که فولاد به عنوان ماده اولیه در آن‌ها به کار رفته (مانند قطعات خودرو)، اهمیت پیدا می‌کند.
2. فشار بر مزیت قیمتی: در گذشته، یکی از مزیت‌های رقابتی صادرات فولاد ایران، قیمت تمام شده نسبتاً پایین بود. اما CBAM می‌تواند این مزیت را خنثی کرده و رقابت‌پذیری صادرات را به چالش بکشد.
3. ضرورت تکنولوژی‌های سبز: این مقررات، زنگ خطری جدی برای تسریع در حرکت به سمت تکنولوژی‌های تولید فولاد کم‌کربن (مانند استفاده از هیدروژن سبز یا توسعه واحدهای احیای مستقیم با بازدهی بالا و استفاده از قراضه) محسوب می‌شود.
4. اثر دومینو: هرچند CBAM اروپایی است، اما انتظار می‌رود که سایر قدرت‌های اقتصادی نیز به زودی سازوکارهای مشابهی را برای مالیات بر آلایندگی کربن وارداتی وضع کنند و این امر، تبدیل به یک استاندارد جهانی شود.
آیا زیرساخت‌ها و سیاست‌های داخلی ایران برای مواجهه با این “دیوار سبز” تجاری آماده است؟ فولادسازان ایرانی تا چه حد در برنامه‌های توسعه خود، تکنولوژی‌های کم‌کربن را جدی گرفته‌اند؟
